5.3 Transistor — Nota JomSkor
Transistor ialah komponen elektronik tiga terminal (pengeluar E, tapak B, pengumpul C) yang terdiri daripada dua jenis: npn dan pnp. Transistor berfungsi sebagai suis automatik kerana arus tapak yang kecil mengawal arus pengumpul yang besar, dan sebagai amplifier arus kerana mampu menggandakan arus elektrik mengikut faktor penggandaan, β.
Fizik · Tingkatan 5
Transistor ialah komponen elektronik tiga terminal (pengeluar E, tapak B, pengumpul C) yang terdiri daripada dua jenis: npn dan pnp. Transistor berfungsi sebagai suis automatik kerana arus tapak yang kecil mengawal arus pengumpul yang besar, dan sebagai amplifier arus kerana mampu menggandakan arus elektrik mengikut faktor penggandaan, β.
Struktur Transistor
Tiga terminal: Pengeluar (E) membekalkan pembawa cas, Tapak (B) lapisan nipis mengawal pengaliran cas, Pengumpul (C) menerima pembawa cas.
Transistor sebagai Suis
Arus tapak, I_B yang kecil mengawal arus pengumpul, I_C yang besar. Apabila V_BE mencapai nilai minimum, litar pengumpul dihidupkan.
Transistor sebagai Amplifier Arus
β ialah faktor penggandaan amplifier, iaitu kecerunan graf I_C melawan I_B. Pertambahan kecil I_B menghasilkan pertambahan besar I_C.
$\beta = \frac{I_C}{I_B}$
Contoh soalan
Dalam satu litar transistor, graf I_C melawan I_B adalah garis lurus melalui titik asalan. Apabila I_B = 0.5 mA, I_C = 78 mA. Hitungkan faktor penggandaan amplifier, β.
- Gunakan rumus β = I_C / I_B
- β = kecerunan graf = (78 - 0) / (0.5 - 0)
- β = 156
β = 156
- Mengelirukan susunan lapisan N dan P bagi transistor npn dengan pnp.
- Tidak memahami bahawa untuk transistor pnp, kekutuban bateri litar tapak dan litar pengumpul perlu disongsangkan.
- Tersilap menganggap arus tapak yang besar diperlukan untuk menghidupkan litar pengumpul, sedangkan arus tapak adalah kecil berbanding arus pengumpul.
- Hafal susunan terminal: Pengeluar (E), Tapak (B), Pengumpul (C) dan fungsi masing-masing.
- Ingat fungsi dwi transistor: sebagai suis automatik dan sebagai amplifier arus.
- β dikira daripada kecerunan graf I_C melawan I_B — pastikan unit mA digunakan secara konsisten.
- transistor npn
- transistor pnp
- pengeluar
- tapak
- pengumpul
- faktor penggandaan amplifier
- litar pembahagi voltan