Migrasi Penduduk — Nota JomSkor

Migrasi ialah perpindahan penduduk dari satu tempat ke tempat lain yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar, negeri dan antarabangsa, dan terbahagi kepada migrasi dalaman serta migrasi antarabangsa (imigrasi dan emigrasi). Migrasi dipengaruhi oleh faktor tolakan (contohnya peluang pekerjaan terhad, kadar upah rendah) dan faktor tarikan (contohnya banyak peluang pekerjaan, kadar upah tinggi), dan membawa kesan ekonomi serta sosial yang positif dan negatif kepada kawasan asal dan kawasan yang dituju. Bagi mengurangkan kesan negatif migrasi, pelbagai langkah boleh diambil seperti meningkatkan kemudahan asas di luar bandar, memodenkan sektor pertanian, dan menguatkuasakan undang-undang pengambilan pekerja asing.

Geografi · Tingkatan 4

13.1 Konsep Migrasi

Migrasi ialah perpindahan penduduk dari suatu tempat ke tempat lain yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar, negeri dan antarabangsa.
Migrasi boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu migrasi dalaman dan migrasi antarabangsa.
Penduduk Malaysia diunjurkan meningkat daripada 28.6 juta orang (2010) kepada 41.5 juta orang (2040) (Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia, 2016).
Transmigrasi merujuk kepada program migrasi yang dirancang — contohnya kerajaan Indonesia pernah memindahkan penduduk dari Pulau Jawa yang berpenduduk padat ke Pulau Sumatera, Irian Jaya dan Kalimantan serta beberapa buah pulau lain.
Migran bermaksud orang yang berpindah dari satu tempat ke tempat yang lain.

13.2 Migrasi Dalaman dan Migrasi Antarabangsa

Migrasi dalaman ialah perpindahan penduduk dalam sesebuah negara yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar dan antara negeri.
Empat corak migrasi dalaman: luar bandar ke bandar (contoh Belaga ke Kuching), luar bandar ke luar bandar (contoh Kampung Raja, Terengganu ke FELDA Chini, Pahang), bandar ke luar bandar (contoh Alor Setar ke Kampung Kemelong, Sik, Kedah), dan bandar ke bandar (contoh Seremban ke Shah Alam).
Migrasi antarabangsa ialah perpindahan migran yang merentas sempadan antarabangsa dari sebuah negara ke sebuah negara yang lain, terbahagi kepada imigrasi dan emigrasi.
Emigrasi ialah perpindahan keluar penduduk dari negara asal, contoh rakyat Malaysia berhijrah ke Jepun, Australia, Kanada, Brunei dan Singapura.
Imigrasi ialah perpindahan masuk penduduk ke dalam sesebuah negara, contoh pekerja dari Indonesia, Filipina, Vietnam dan Bangladesh ke Malaysia.

13.3 Faktor-Faktor Mempengaruhi Migrasi Dalaman

Faktor tolakan: peluang pekerjaan terhad akibat pembangunan dan penggunaan jentera dalam sektor pertanian, contohnya jentera pembajak dan penuai.
Faktor tolakan: kadar upah rendah menyebabkan taraf hidup rendah di luar bandar, contoh penoreh getah dan nelayan bergantung kepada faktor cuaca.
Faktor tolakan: kekurangan peluang pendidikan tinggi di luar bandar menyebabkan golongan muda berhijrah untuk melanjutkan pelajaran.
Faktor tolakan: kekurangan kemudahan perkhidmatan seperti perdagangan, perniagaan, perbankan dan insurans.
Faktor tarikan: banyak peluang pekerjaan di bandar dalam sektor perindustrian, perniagaan dan perkhidmatan.
Faktor tarikan: kadar upah tinggi di bandar meningkatkan taraf hidup penduduk dan membolehkan kehidupan lebih selesa.
Faktor tarikan: peluang pendidikan tinggi yang luas di bandar, contoh Universiti Malaya dan institusi pendidikan swasta; serta kemudahan perkhidmatan yang lebih banyak berbanding luar bandar.

13.3 Faktor-Faktor Mempengaruhi Migrasi Antarabangsa

Faktor tolakan negara asal: kurang peluang pekerjaan kerana lebihan tenaga kerja menyebabkan pengangguran, contoh dalam sektor pertanian, perikanan dan penternakan.
Faktor tolakan negara asal: kadar upah rendah dan pendapatan tidak tetap, contoh penduduk Bangladesh berpindah ke Malaysia.
Faktor tolakan negara asal: politik tidak stabil seperti peperangan, contoh Palestin dan Syria; dan bencana alam, contoh kemarau di Somalia menyebabkan penduduk berpindah ke Kenya dan Tanzania.
Faktor tarikan negara yang dituju: peluang pekerjaan dalam sektor pembinaan, perindustrian dan perladangan, contoh migran Indonesia, Bangladesh, Filipina dan Kemboja di Malaysia.
Faktor tarikan negara yang dituju: kadar upah tinggi (contoh Amerika Syarikat, Jepun, Brunei dan Singapura), peluang pendidikan luas (contoh kolej IPTA dan IPTS), dan kestabilan politik yang menarik minat pelabur dan pekerja asing (contoh Malaysia, Australia dan New Zealand).
Dasar kerajaan menggalakkan migrasi keluar untuk melanjutkan pendidikan tinggi, contoh migran ke Universiti Islam Antarabangsa (UIA) dan Universiti Teknologi Petronas (UTP) di Malaysia.

13.4 Kesan Migrasi Dalaman terhadap Sesebuah Negara

Kesan ekonomi positif: membangunkan kawasan baharu seperti tanah rancangan FELDA; taraf hidup migran meningkat kerana kuasa beli meningkat (contoh migran bekerja di Oman); dan meningkatkan pasaran barangan di bandar besar seperti Georgetown (Pulau Pinang), Sydney (Australia) dan Auckland (New Zealand).
Kesan ekonomi negatif: kekurangan tenaga kerja di kawasan luar bandar untuk mengusahakan kawasan pertanian seperti ladang kelapa sawit di Malaysia.
Kesan sosial positif: kemudahan infrastruktur meningkat seperti sekolah, pusat kesihatan dan tempat rekreasi, contoh Bangkok (Thailand) dan Mumbai (India).
Kesan sosial negatif: wujud masalah setinggan di bandar kerana harga rumah tinggi yang tidak mampu dibeli atau disewa oleh migran berpendapatan rendah, contoh Hong Kong, Jakarta (Indonesia) dan Manila (Filipina).

13.4 Kesan Migrasi Antarabangsa terhadap Sesebuah Negara

Kesan ekonomi positif: menyediakan tenaga kerja mahir dan tidak mahir dalam sektor pembinaan, perladangan dan pembantu rumah (contoh Malaysia dan Great South Coast, Australia); pemindahan teknologi moden (contoh teknologi pembuatan kereta dari Jepun ke Malaysia); taraf hidup imigran meningkat; dan meluaskan pasaran barangan (contoh Singapura, Arab Saudi dan Kanada).
Kesan ekonomi negatif: pengaliran keluar mata wang apabila imigran mengirim wang ke negara asal (contoh dari Malaysia ke Bangladesh); dan kos perbelanjaan kerajaan meningkat untuk menguruskan pendatang asing tanpa izin dalam tahanan di depoh, dengan risiko jangkitan penyakit kepada pegawai terlibat.
Kesan sosial positif: kemudahan infrastruktur meningkat seperti jalan raya, pusat pendidikan dan kesihatan, contoh Makassar (Indonesia).
Kesan sosial negatif: pertambahan kepadatan penduduk di bandar utama (contoh Kuala Lumpur dan Canberra, Australia); masalah sosial seperti kecurian dan penyalahgunaan dadah; penyakit berjangkit seperti batuk kering dan HIV kerana tidak mendapat imunisasi; dan persaingan peluang pekerjaan kerana pekerja asing sanggup menerima upah rendah.

13.5 Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Migrasi

Migrasi dalaman — meningkatkan kemudahan asas di luar bandar seperti kemudahan rekreasi, kesihatan dan pusat membeli-belah untuk mengurangkan penghijrahan ke bandar.
Migrasi dalaman — memodenkan sektor pertanian melalui penggunaan jentera moden, baja kimia dan biji benih bermutu tinggi bagi menambahkan hasil pertanian.
Migrasi dalaman — penyelerakan dan penyebaran industri termasuk pembangunan Industri Kecil dan Sederhana (IKS), contoh Mergong (Kedah) dan Valdor (Pulau Pinang).
Migrasi antarabangsa — menyediakan kemudahan insentif kepada penduduk tempatan seperti asrama pekerja, cuti bersalin dan bonus.
Migrasi antarabangsa — menguatkuasakan undang-undang pengambilan pekerja asing seperti pemberian permit terhad, ujian tahap kesihatan, dan peningkatan operasi penguatkuasaan terhadap pendatang asing tanpa izin (PATI), contoh Malaysia.
Migrasi antarabangsa — meningkatkan kemahiran pekerja tempatan melalui program seperti Kolej Vokasional, Institut Kemahiran MARA (IKM) dan Pendidikan Vokasional Menengah Atas (PVMA).
Migrasi antarabangsa — mengutamakan pekerja tempatan berbanding buruh asing (kecuali sektor kritikal seperti perladangan dan pembinaan), dengan kerajaan boleh mengurangkan cukai keuntungan majikan yang mengambil pekerja tempatan.

Contoh soalan

Bezakan migrasi dalaman dan migrasi antarabangsa.

Migrasi dalaman ialah perpindahan penduduk dalam sesebuah negara yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar dan antara negeri.
Migrasi antarabangsa pula ialah perpindahan migran yang merentas sempadan antarabangsa dari sebuah negara ke sebuah negara yang lain, terbahagi kepada imigrasi dan emigrasi.
Contoh migrasi dalaman: Belaga ke Kuching (luar bandar ke bandar). Contoh migrasi antarabangsa: rakyat Malaysia berhijrah ke Jepun (emigrasi), pekerja dari Indonesia ke Malaysia (imigrasi).

Contoh soalan

Terangkan faktor tarikan yang mempengaruhi migrasi antarabangsa di Malaysia.

Peluang pekerjaan — banyak peluang pekerjaan dalam sektor pembinaan, perindustrian dan perladangan menarik migran seperti dari Indonesia, Bangladesh, Filipina dan Kemboja.
Kadar upah yang tinggi — kadar upah tinggi di Malaysia meningkatkan taraf hidup pekerja asing berbanding di negara asal mereka.
Peluang pendidikan luas — terdapat migran yang berhijrah atas faktor melanjutkan pelajaran di kolej IPTA dan IPTS.
Kestabilan politik — keadaan politik yang stabil di Malaysia menarik minat pelabur dan pekerja asing untuk berhijrah.

Contoh soalan

Kemukakan empat kesan migrasi antarabangsa terhadap negara Malaysia.

Kesan ekonomi positif: menyediakan tenaga kerja mahir dan tidak mahir dalam sektor pembinaan, perladangan dan pembantu rumah.
Kesan ekonomi negatif: pengaliran keluar mata wang apabila imigran mengirim wang ke negara asal, contoh dari Malaysia ke Bangladesh.
Kesan sosial negatif: pertambahan kepadatan penduduk di bandar-bandar utama seperti Kuala Lumpur akibat penghijrahan pekerja asing.
Kesan sosial negatif: persaingan peluang pekerjaan kerana pekerja asing sanggup menerima upah yang rendah, menjadi pesaing kepada rakyat tempatan.

Menyatakan contoh migrasi dalaman (seperti Belaga ke Kuching) sebagai migrasi antarabangsa, sedangkan ia masih dalam sempadan negara.
Tidak dapat membezakan imigrasi (masuk) dengan emigrasi (keluar) apabila menjawab soalan berkaitan migrasi antarabangsa.
Menulis faktor tarikan (contoh 'banyak peluang pekerjaan di bandar') di bawah faktor tolakan negara asal, atau sebaliknya.
Tidak menyertakan contoh khusus (seperti negara atau tempat) semasa menghuraikan faktor tolakan/tarikan, menyebabkan jawapan kurang lengkap.
Meletakkan kesan seperti 'kekurangan tenaga kerja' (kesan ekonomi) di bawah kesan sosial dalam jawapan.
Menjawab kesan migrasi secara umum tanpa menyatakan sama ada ia kesan positif atau negatif, dan tanpa contoh negara/tempat.
Menyatakan langkah seperti 'menguatkuasakan undang-undang' tanpa contoh spesifik seperti permit terhad atau ujian kesihatan.
Mengelirukan langkah untuk migrasi dalaman (contoh: memodenkan sektor pertanian) dengan langkah untuk migrasi antarabangsa (contoh: mengutamakan pekerja tempatan).

Sentiasa nyatakan sama ada kesan migrasi adalah kesan ekonomi atau kesan sosial, dan sama ada ia positif atau negatif — soalan sering meminta pembahagian ini secara khusus.
Bagi soalan 'kemukakan/nyatakan kesan', sertakan contoh negara atau bandar konkrit dari teks seperti Georgetown, Bangkok, Hong Kong, Kuala Lumpur atau Canberra untuk mengukuhkan jawapan.
Hafal empat corak migrasi dalaman (luar bandar-bandar, luar bandar-luar bandar, bandar-luar bandar, bandar-bandar) berserta contoh tempat masing-masing.
Bezakan dengan jelas faktor tolakan (dari kawasan/negara asal) dan faktor tarikan (ke kawasan/negara yang dituju) — jangan tertukar arah.
Untuk migrasi antarabangsa, ingat imigrasi = masuk ke sesebuah negara, emigrasi = keluar dari negara asal.
Bagi soalan langkah-langkah mengurangkan kesan migrasi, pastikan jawapan sepadan dengan jenis migrasi yang ditanya (dalaman atau antarabangsa) kerana langkahnya berbeza.
Gunakan format 'satu isi + satu huraian + satu contoh' bagi setiap poin untuk memaksimumkan markah dalam soalan struktur/esei.

Migran: Orang yang berpindah dari satu tempat ke tempat yang lain.
Migrasi: Perpindahan penduduk dari suatu tempat ke tempat lain yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar, negeri dan antarabangsa.
Emigrasi: Perpindahan keluar penduduk dari negara asal, contohnya rakyat Malaysia berhijrah ke Jepun, Australia, Kanada, Brunei dan Singapura.
Imigrasi: Perpindahan masuk penduduk ke dalam sesebuah negara, seperti pekerja dari Indonesia, Filipina, Vietnam dan Bangladesh ke Malaysia.
Transmigrasi: Program migrasi yang dirancang oleh kerajaan, contohnya program Indonesia memindahkan penduduk dari Pulau Jawa ke Pulau Sumatera, Irian Jaya dan Kalimantan.
Faktor Tarikan: Faktor di kawasan/negara yang dituju yang menarik penduduk untuk berpindah, seperti banyak peluang pekerjaan dan kadar upah tinggi.
Faktor Tolakan: Faktor di kawasan/negara asal yang mendorong penduduk untuk berpindah, seperti peluang pekerjaan terhad dan kadar upah rendah.
Migrasi Dalaman: Perpindahan penduduk dalam sesebuah negara yang merentasi sempadan kampung, daerah, bandar dan antara negeri.
Masalah Setinggan: Wujudnya kawasan petempatan tidak teratur di bandar kerana harga rumah yang tinggi dan tidak mampu dibeli atau disewa oleh migran berpendapatan rendah.
Migrasi Antarabangsa: Perpindahan migran yang merentas sempadan antarabangsa dari sebuah negara ke sebuah negara yang lain.
Pendatang Asing Tanpa Izin (PATI): Pekerja atau penduduk asing yang memasuki sesebuah negara secara haram, yang menjadi sasaran penguatkuasaan undang-undang pengambilan pekerja asing.