Lejar — Nota JomSkor
Peringkat ketiga kitaran perakaunan. Semua catatan daripada Buku Catatan Pertama dipindahkan ke lejar, direkod mengikut Sistem Catatan Bergu, kemudian diimbangkan. Baki-baki inilah yang akan dihantar ke Imbangan Duga.
Prinsip Perakaunan · Tingkatan 4
Peringkat ketiga kitaran perakaunan. Semua catatan daripada Buku Catatan Pertama dipindahkan ke lejar, direkod mengikut Sistem Catatan Bergu, kemudian diimbangkan. Baki-baki inilah yang akan dihantar ke Imbangan Duga.
Apa itu Lejar
Buku yang mengandungi pelbagai jenis akaun yang digunakan untuk merekodkan semua urus niaga.
- Lejar Am — akaun aset, liabiliti, ekuiti, hasil dan belanja.
- Lejar Khas (Lejar Subsidiari) — Lejar Jualan (penghutang) dan Lejar Belian (pemiutang).
- Akaun lejar boleh disediakan dalam bentuk 'T' atau bentuk lajur.
Sistem Catatan Bergu
Prinsip teras seluruh subjek: setiap urus niaga direkod sekurang-kurangnya ke dalam DUA akaun yang berbeza.
- Setiap catatan debit mesti ada catatan kredit yang sepadan dan sama amaun.
- Debit: pertambahan Aset, pertambahan Belanja.
- Kredit: pertambahan Liabiliti, pertambahan Ekuiti Pemilik, pertambahan Hasil.
- Peraturan songsang: pengurangan Aset di kredit; pengurangan Liabiliti di debit.
Akaun Nyata dan Akaun Nominal
Pengelasan yang menentukan sama ada akaun ditutup pada akhir tempoh.
- Akaun Nyata: aset, liabiliti, modal — baki DIBAWA KE HADAPAN ke tempoh berikutnya.
- Akaun Nominal: hasil dan belanja — DITUTUP ke Akaun Perdagangan/Untung Rugi pada akhir tempoh.
- Baki normal: Aset dan Belanja di DEBIT; Liabiliti, Ekuiti Pemilik dan Hasil di KREDIT.
Akaun Kawalan
Akaun ringkasan yang mengandungi jumlah keseluruhan bagi lejar subsidiari.
- Akaun Kawalan Belum Terima — dikenali sebagai Akaun Kawalan Lejar Jualan.
- Akaun Kawalan Belum Bayar — dikenali sebagai Akaun Kawalan Lejar Belian.
- Kedua-duanya sebahagian daripada LEJAR AM, bukan lejar subsidiari.
- Tujuan: memudahkan jumlah baki keseluruhan dihitung; menyemak ketepatan catatan; mengimbangkan Lejar Am.
Mengimbangkan Akaun
Proses menentukan baki akhir setiap akaun sebelum dihantar ke Imbangan Duga.
- Jumlahkan kedua-dua bahagian debit dan kredit.
- Baki h/b (baki hadapan) diletakkan pada bahagian yang LEBIH KECIL untuk menyeimbangkan.
- Baki b/b (baki bawah) dicatat pada bahagian bertentangan pada tempoh baharu.
- Baki-baki inilah yang dihantar ke Imbangan Duga.
Contoh soalan
Encik Lim ialah penghutang perniagaan sebanyak RM900 (Lejar Jualan) dan juga pemiutang sebanyak RM350 (Lejar Belian). Kedua-dua pihak bersetuju membuat catatan kontra. Tunjukkan catatan bergu dan baki akhir Encik Lim.
- Kenal pasti kedudukan: Encik Lim berhutang RM900 kepada kita (baki debit dalam Lejar Jualan).
- Pada masa sama, kita berhutang RM350 kepada Encik Lim (baki kredit dalam Lejar Belian).
- Catatan kontra memindahkan baki yang lebih kecil untuk mengurangkan kedua-dua akaun.
- Debit: Akaun Encik Lim (Lejar Belian) RM350 — mengurangkan hutang kita kepadanya kepada sifar.
- Kredit: Akaun Encik Lim (Lejar Jualan) RM350 — mengurangkan hutangnya kepada kita.
- Baki akhir Lejar Jualan: RM900 − RM350 = RM550 (baki debit).
Debit Akaun Encik Lim (Lejar Belian) RM350; Kredit Akaun Encik Lim (Lejar Jualan) RM350. Encik Lim kekal sebagai penghutang dengan baki RM550.
- Tertukar bahagian debit dan kredit — ingat: Aset dan Belanja baki DEBIT; Liabiliti, Ekuiti dan Hasil baki KREDIT.
- Menutup Akaun Nyata (aset/liabiliti/modal) pada akhir tempoh — hanya Akaun NOMINAL ditutup.
- Meletakkan Akaun Kawalan dalam lejar subsidiari — ia sebahagian daripada LEJAR AM.
- Meletakkan baki h/b pada bahagian yang lebih besar — ia diletak pada bahagian yang lebih KECIL.
- Lupa memindahkan baki b/b ke tempoh baharu pada bahagian bertentangan.
- Membuat catatan kontra dengan amaun yang lebih besar — sentiasa guna amaun yang lebih KECIL.
- Sebelum merekod, tanya dua soalan: akaun apa terlibat, dan setiap satu bertambah atau berkurang?
- Semakan pantas: jumlah debit MESTI sama dengan jumlah kredit. Jika tidak, jangan teruskan ke Imbangan Duga.
- Soalan struktur kerap minta tujuan Akaun Kawalan — hafal ketiga-tiga tujuan.
- Catatan kontra sentiasa guna amaun yang lebih KECIL antara baki penghutang dan pemiutang.
- Latih bentuk 'T' sehingga automatik — format akaun (tarikh, butir, folio, amaun) juga dimarkahkan.
- Akaun Nyata vs Nominal ialah kunci Bab 7 — jika silap di sini, catatan penutupan pasti salah.
- lejar am
- lejar jualan
- lejar belian
- lejar subsidiari
- sistem catatan bergu
- akaun nyata
- akaun nominal
- akaun kawalan
- akaun kawalan belum terima
- akaun kawalan belum bayar
- baki h/b
- baki b/b
- catatan kontra
- bentuk T
- bentuk lajur