Istiqamah Jalan Menuju Mujahadah — Nota JomSkor

Maksud Istiqamah

Istiqamah ialah ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi larangan-Nya. Menurut Imam an-Nawawi (Syarah Matan al-Arba'in an-Nawawi), istiqamah ialah keteguhan iman yang melahirkan sikap melaksanakan suruhan Allah dan meninggalkan larangan-Nya.

Dalil Naqli - Surah Hud

Firman Allah SWT dalam Surah Hud, 11: Ayat 112 bermaksud: Oleh itu hendaklah engkau (wahai Muhammad) sentiasa tetap teguh di atas jalan yang betul (agama Islam) sebagaimana yang diperintahkan kepadamu. Ayat ini menjadi dalil utama tuntutan beristiqamah.

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ

Dalil Naqli - Hadis Riwayat Muslim

Sufyan bin Abdullah RA bertanya kepada Rasulullah SAW: Katakanlah kepadaku dalam Islam suatu perkataan yang aku tidak akan bertanya kepada sesiapa selepasmu. Baginda bersabda: Katakanlah, aku beriman kepada Allah, kemudian beristiqamahlah (Riwayat Muslim). Hadis ini menunjukkan keimanan mestilah disertai keteguhan beristiqamah.

قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ ثُمَّ اسْتَقِمْ

Dalil Naqli - Amalan Berterusan

Aisyah RA meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW pernah ditanya amalan yang paling disukai Allah SWT, lalu baginda bersabda: amalan yang dikerjakan secara berterusan walaupun sedikit (Muttafaq 'Alaih). Ini menunjukkan istiqamah lebih diutamakan berbanding amalan banyak tetapi tidak berterusan.

Dalil Naqli - Istiqamah Hati dan Lidah

Anas bin Malik RA meriwayatkan sabda Rasulullah SAW: Tidak istiqamah iman seseorang hamba sehingga istiqamah hatinya, dan tidak istiqamah hatinya sehingga istiqamah lidahnya (Riwayat Ahmad). Ini menunjukkan istiqamah bermula daripada hati lalu tercermin pada lidah dan perbuatan.

لَا يَسْتَقِيمُ إِيمَانُ عَبْدٍ حَتَّى يَسْتَقِيمَ قَلْبُهُ وَلَا يَسْتَقِيمُ قَلْبُهُ حَتَّى يَسْتَقِيمَ لِسَانُهُ

Cara Memupuk 1: Bermujahadah

Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu supaya bertaubat dan mengamalkan sifat mahmudah (terpuji) secara berterusan.

Cara Memupuk 2: Berdoa

Sentiasa berdoa memohon kepada Allah SWT agar diberi ketetapan hati untuk melaksanakan suruhan-Nya dan menjauhi larangan-Nya sehingga akhir hayat.

Cara Memupuk 3: Mencontohi Kisah Rasul

Sentiasa mengambil iktibar dan mencontohi teladan daripada kisah para rasul yang istiqamah melaksanakan tanggungjawab dakwah sehingga akhir hayat.

Cara Memupuk 4: Muhasabah Diri

Sentiasa bermuhasabah diri agar sentiasa ikhlas dan sabar dalam setiap tindakan yang dilakukan.

Cara Memupuk 5: Memperbanyak Ilmu Agama

Sentiasa memperbanyakkan ilmu agama dengan menghadiri majlis ilmu sebagai sokongan dalam kehidupan seharian.

Cara Memupuk 6: Berkawan dengan Rakan Soleh

Sentiasa berkawan dengan rakan yang baik supaya diri sentiasa berada dalam kalangan orang yang istiqamah.

Contoh Istiqamah Rasulullah SAW dalam Ibadah

Rasulullah SAW sentiasa istiqamah beribadah kepada Allah SWT. Abu Hurairah RA meriwayatkan sabda baginda: Demi Allah, sesungguhnya aku beristighfar dan bertaubat kepada Allah SWT lebih daripada tujuh puluh kali sehari (Riwayat al-Bukhari).

Contoh Istiqamah Rasulullah SAW dalam Berdakwah

Rasulullah SAW tetap istiqamah berdakwah walaupun dihalang dan diugut dengan pelbagai ancaman dan kesusahan oleh kaum Quraisy, sehingga akhirnya berjaya menegakkan Islam dan diikuti ramai pengikut (Nur al-Yaqin fi Sirah Sayyid al-Mursalin).

Hikmah Istiqamah: Akhlak dan Pendirian

Mengamalkan sifat istiqamah menzahirkan individu berakhlak mulia dan membentuk insan yang teguh pendirian dalam memperjuangkan kebenaran.

Hikmah Istiqamah: Sabar dan Pengorbanan

Istiqamah memperkukuh jati diri dengan sifat sabar dan tidak berputus asa, serta memupuk kesanggupan berkorban harta dan diri demi memperjuangkan Islam.

Hikmah Istiqamah: Ekonomi dan Perpaduan Masyarakat

Istiqamah membantu membangunkan ekonomi negara kerana komitmen berterusan semua pihak, serta melahirkan sifat kebersamaan dan menjaga kepentingan bersama dalam masyarakat.

Contoh soalan

Jelaskan maksud istiqamah menurut istilah.

• Ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT
• Dan menjauhi segala larangan-Nya
• Menurut Imam an-Nawawi, istiqamah ialah keteguhan iman
• Yang melahirkan sikap melaksanakan suruhan Allah dan meninggalkan larangan-Nya

Contoh soalan

Huraikan tiga cara memupuk sifat istiqamah dalam kalangan remaja Muslim.

• Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu agar bertaubat dan mengamalkan sifat mahmudah
• Sentiasa berdoa memohon ketetapan hati daripada Allah SWT untuk melaksanakan suruhan-Nya dan menjauhi larangan-Nya
• Sentiasa mencontohi teladan kisah para rasul yang istiqamah berdakwah sehingga akhir hayat
• Boleh juga jawab: muhasabah diri, memperbanyak ilmu agama, atau berkawan dengan rakan soleh

Contoh soalan

Jelaskan dua contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW berserta hikmahnya.

• Contoh 1: Istiqamah dalam ibadah - baginda beristighfar dan bertaubat lebih tujuh puluh kali sehari (Riwayat al-Bukhari)
• Hikmah: melahirkan hamba yang sentiasa dekat dan taat kepada Allah SWT
• Contoh 2: Istiqamah dalam dakwah - baginda tetap berdakwah walaupun diugut dan dihalang kaum Quraisy
• Hikmah: berjaya menegakkan Islam dan diikuti ramai pengikut sehingga kini

Contoh soalan

Nyatakan hikmah mengamalkan sifat istiqamah dalam kehidupan bermasyarakat dan bernegara.

• Menzahirkan individu berakhlak mulia dan teguh pendirian memperjuangkan kebenaran
• Memperkukuh jati diri dengan sifat sabar dan tidak berputus asa
• Memupuk sikap sanggup berkorban harta dan diri memperjuangkan Islam
• Membangunkan ekonomi negara kerana komitmen berterusan semua pihak
• Melahirkan sifat kebersamaan dan menjaga kepentingan bersama dalam masyarakat

Contoh soalan

Nyatakan dalil naqli yang menunjukkan tuntutan beristiqamah.

• Firman Allah SWT: Fastaqim kama umirt (Surah Hud, 11: Ayat 112)
• Maksud: hendaklah engkau (Muhammad) sentiasa tetap teguh di atas jalan yang betul sebagaimana diperintahkan
• Boleh juga jawab hadis riwayat Muslim: Qul amantu billah, thumma istaqim