Akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah — Nota JomSkor

Definisi Ahli Sunnah Wal Jamaah

Kumpulan majoriti umat Islam yang mempunyai kefahaman akidah, syariah dan akhlak yang benar berpandukan Al-Quran dan As-Sunnah menurusi para sahabat, tabi'in dan tabi' tabi'in.

Nama-nama lain Ahli Sunnah Wal Jamaah

Golongan ASWJ dikenali dengan beberapa nama masyhur iaitu As-Salaf As-Salih, As-Sawad Al-A'zam, Al-Asy'arah, Al-Maturidiyah dan Ahli Hadith.

Iman kepada perkara ghaib (ciri ASWJ)

ASWJ meyakini iman ialah keyakinan dalam hati, diucapkan dengan lidah dan diamalkan dengan anggota badan. Perkara ghaib yang disyariatkan Allah wajib diimani tanpa dipersoalkan cara dan bentuknya.

Keyakinan terhadap perkara akhirat

ASWJ meyakini kewujudan perkara ghaib yang disebut dalam Al-Quran dan As-Sunnah seperti azab kubur, hari akhirat, siratal mustaqim, mizan, malaikat, jin dan sebagainya.

Syafaat Rasulullah ﷺ

ASWJ meyakini syafaat Rasulullah ﷺ adalah benar dengan izin Allah, termasuk syafaat kepada umat yang melakukan dosa besar agar diringankan azab atau diampunkan.

Aliran Syiah - latar belakang

Kumpulan yang menyokong Saidina Ali bin Abu Talib RA selepas kewafatan Rasulullah ﷺ dan berkeyakinan bahawa hanya keturunan Ahli Bait yang layak menjadi khalifah.

Prinsip utama aliran Syiah

Antaranya: meyakini Imamah sebagai rukun akidah yang ditentukan melalui nas daripada keturunan Ahli Bait; meyakini imam-imam adalah maksum (bersih daripada dosa dan kesilapan); mengamalkan konsep Taqiyyah iaitu menyembunyikan pegangan sebenar untuk mengelakkan bahaya; serta menyebut nama Saidina Ali RA dalam kalimah syahadah.

Aliran Khawarij - asal usul

Perkataan Khawarij bermaksud keluar. Golongan ini asalnya pengikut Saidina Ali RA yang berpaling tadah kerana tidak bersetuju baginda menerima penyelesaian melalui majlis tahkim. Hadis riwayat Al-Bukhari menyebut akan muncul suatu kaum yang membaca Al-Quran tetapi tidak meresap ke dalam hati mereka, lalu keluar daripada Islam seperti anak panah terlepas daripada busurnya.

يَخْرُجُ مِنْهُ قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الْإِسْلَامِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ

Prinsip utama aliran Khawarij

Antaranya: jawatan khalifah/imam boleh dipegang oleh sesiapa sahaja yang layak walaupun bukan daripada keturunan Quraisy; menganggap Saidina Ali RA berdosa besar kerana menerima majlis tahkim; wajib menentang khalifah yang tidak adil; dan berpendapat orang Islam yang melakukan dosa besar dianggap murtad dan kafir.

Aliran Muktazilah - latar belakang

Diasaskan oleh Wasil bin Ata selepas berselisih pendapat dengan gurunya Hasan Al-Basri berkenaan status/hukum orang yang melakukan dosa besar.

Usul Khamsah (lima prinsip) Muktazilah

1) At-Tauhid: menafikan sifat-sifat ma'ani bagi zat Allah; 2) Al-'Adl: meyakini manusia bebas sepenuhnya menentukan perbuatannya sendiri; 3) Al-Wa'd Wal-Wa'id: Allah wajib membalas dengan syurga bagi yang taat dan neraka bagi yang bermaksiat; 4) Al-Manzilah Bainal Manzilatain: pelaku dosa besar berada pada kedudukan antara mukmin dan kafir; 5) Al-Amru Bil Ma'ruf Wan Nahyu 'Anil Munkar: wajib menyeru kepada kebaikan dan mencegah kemungkaran dalam semua keadaan.

Perbandingan: Al-Quran makhluk atau bukan

ASWJ meyakini Al-Quran ialah kalam Allah yang bersifat qadim (sedia ada), manakala Muktazilah meyakini Al-Quran adalah makhluk kerana bersifat baharu (hadis).

Perbandingan: melihat Allah di akhirat

ASWJ meyakini orang beriman akan dapat melihat Allah di akhirat kelak, manakala Muktazilah berpendapat mustahil melihat Allah kerana Allah tidak menyerupai makhluk.

Perbandingan: hukum pelaku dosa besar

ASWJ menghukumkan pelaku dosa besar sebagai mukmin yang fasik (jika tidak bertaubat), Khawarij menganggapnya kafir, manakala Muktazilah meletakkannya pada kedudukan antara mukmin dan kafir (Al-Manzilah Bainal Manzilatain).

Perbandingan: Qada dan Qadar

ASWJ meyakini segala takdir baik dan buruk daripada Allah, namun manusia diberi akal dan pilihan untuk berusaha; Muktazilah meyakini manusia bebas sepenuhnya menentukan perbuatannya tanpa campur tangan Allah.

Perbandingan: kedudukan iman

ASWJ berpegang bahawa iman boleh bertambah dengan amal soleh dan berkurang dengan maksiat; Khawarij dan Muktazilah berpendapat iman tidak boleh bertambah/berkurang dan melakukan dosa besar menjejaskan status iman seseorang.

Kepentingan berpegang dengan akidah ASWJ

Antaranya: menolak sebarang keraguan tentang Allah; menjadi asas kepada segala perbuatan dan amalan; memelihara kesucian akidah Islam; menghindarkan umat Islam daripada fahaman menyeleweng; menjaga keutuhan akidah sepanjang zaman; serta memandu umat Islam ke arah kebajikan dan menghindarkan kekeliruan.

Contoh soalan

Jelaskan maksud Ahli Sunnah Wal Jamaah.

• Kumpulan majoriti umat Islam
• Mempunyai kefahaman akidah, syariah dan akhlak yang benar
• Berpandukan Al-Quran dan As-Sunnah
• Menurusi pemahaman para sahabat, tabi'in dan tabi' tabi'in

Contoh soalan

Huraikan tiga prinsip utama aliran Syiah yang bertentangan dengan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah.

• Meyakini Imamah sebagai rukun akidah yang mesti daripada keturunan Ahli Bait Rasulullah ﷺ melalui nas
• Meyakini imam-imam adalah maksum (suci daripada dosa dan kesilapan)
• Mengamalkan konsep Taqiyyah iaitu menyembunyikan pegangan sebenar untuk mengelak bahaya
• Menyebut nama Saidina Ali RA dalam kalimah syahadah

Contoh soalan

Bandingkan pandangan Ahli Sunnah Wal Jamaah dan Muktazilah tentang hukum Al-Quran.

• Ahli Sunnah Wal Jamaah: Al-Quran ialah kalam Allah yang bersifat qadim (sedia ada)
• Muktazilah: Al-Quran adalah makhluk kerana bersifat baharu (hadis)

Contoh soalan

Jelaskan empat kepentingan berpegang dengan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah.

• Menolak sebarang keraguan tentang Allah ﷻ
• Menjadi asas kepada segala perbuatan dan amalan seharian
• Memelihara kesucian akidah Islam daripada penyelewengan
• Menjaga keutuhan akidah umat Islam sepanjang zaman
• Memandu umat Islam ke arah kebajikan dan menghindarkan kekeliruan

Contoh soalan

Nyatakan lima prinsip utama (Usul Khamsah) aliran Muktazilah.

• At-Tauhid: menafikan sifat ma'ani bagi zat Allah
• Al-'Adl: manusia bebas sepenuhnya menentukan perbuatannya
• Al-Wa'd Wal-Wa'id: Allah wajib membalas taat dengan syurga dan maksiat dengan azab
• Al-Manzilah Bainal Manzilatain: pelaku dosa besar antara mukmin dan kafir
• Al-Amru Bil Ma'ruf Wan Nahyu 'Anil Munkar: wajib menyeru kebaikan dan mencegah kemungkaran