Hindari Dosa-Dosa Besar — Nota JomSkor

Hadis Tujuh Dosa Besar (Al-Mubiqat)

Rasulullah SAW bersabda: Jauhilah tujuh dosa yang membinasakan. Para sahabat bertanya: Wahai Rasulullah, apakah dia? Baginda bersabda: Syirik kepada Allah, sihir, membunuh jiwa yang diharamkan Allah kecuali dengan hak (sebab yang dibenarkan syarak), makan riba, makan harta anak yatim, lari daripada medan peperangan, dan menuduh wanita mukmin yang baik dan suci daripada perbuatan zina (qazaf). Hadis ini diriwayatkan oleh Imam Muslim (Syarh Sahih Muslim, Imam an-Nawawi) dan disepakati kesahihannya oleh Bukhari dan Muslim (muttafaq alaih).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ. قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ! وَمَا هُنَّ؟ قَالَ: الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ، وَأَكْلُ الرِّبَا، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلَاتِ. (متفق عليه)

1. Syirik kepada Allah

Maksud: menyekutukan Allah SWT dengan sesuatu yang lain, sama ada pada zat, sifat, mahupun perbuatan-Nya. Syirik terbahagi kepada dua iaitu syirik jali (jelas/zahir) seperti menyembah berhala, meyakini nabi Isa a.s. sebagai tuhan, dan sembahyang kepada selain Allah; serta syirik khafi (tersembunyi/tersamar) seperti riak dalam beramal (solat/ibadat kerana ingin dipuji), dan bersikap sombong kerana mengagungkan diri sendiri melebihi ketaatan kepada Allah. Kesan syirik ialah merosakkan akidah seseorang. Ayat 13 Surah Luqman bermaksud: Sesungguhnya syirik itu adalah satu kezaliman yang besar. Rasulullah SAW turut mengingatkan (riwayat Ahmad, daripada Abu Musa al-Asyari r.a.): Wahai manusia, jauhilah syirik ini kerana ia lebih tersembunyi daripada gerakan semut hitam.

إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ (Surah Luqman, 31: ayat 13)

2. Sihir

Maksud: perbuatan yang mendatangkan mudarat kepada orang lain melalui cara yang tidak boleh diterima akal (di luar logik biasa). Kesan sihir ialah mengeluarkan pelakunya daripada Islam (kufur), mendatangkan kemudaratan kepada mangsa, memporak-perandakan rumah tangga, serta mensyirikkan Allah SWT. Ayat 102 Surah al-Baqarah bermaksud: tetapi golongan syaitanlah yang kafir kerana mereka mengajarkan manusia ilmu sihir. Sebagai pendinding diri daripada sihir, umat Islam digalakkan mengamalkan bacaan Surah al-Fatihah, Ayat Kursi, Surah al-Ikhlas, dan al-Muawwizatain (Surah al-Falaq dan Surah an-Nas), serta doa: Bismillahil-lazi la yadhurru maasmihi syaiun fil ardhi wala fis-samai wahuwas-Samiul-Alim (Dengan nama Allah yang dengan nama-Nya tidak akan tercemar oleh sesuatu bahaya pun sama ada di bumi mahupun di langit, dan Dialah Yang Maha Mendengar lagi Maha Mengetahui).

وَلَٰكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ (Surah al-Baqarah, 2: ayat 102)

3. Membunuh

Maksud: perbuatan menghilangkan nyawa seseorang tanpa hak yang dibenarkan syarak. Ia dilarang kerana menimbulkan dendam sesama ahli waris mangsa, dan meletakkan masyarakat dalam ketakutan dan kekacauan. Kesannya, pelaku mendapat kemurkaan Allah dan balasan hukuman yang berat. Ayat 93 Surah an-Nisa bermaksud: Dan sesiapa yang membunuh seorang mukmin dengan sengaja, maka balasannya ialah neraka Jahanam, kekal dia di dalamnya, dan Allah murka kepadanya, dan melaknatnya serta menyediakan baginya azab seksa yang besar. Rasulullah SAW turut bersabda (riwayat Bukhari, daripada Abdullah bin Amr r.a.): Sesiapa yang membunuh mu'ahad (orang bukan Islam yang mempunyai perjanjian damai dengan orang Islam) tidak akan mencium bau syurga, sedangkan baunya boleh dicium dari jarak perjalanan empat puluh tahun.

وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا (Surah an-Nisa, 4: ayat 93)

4. Makan Riba

Maksud: pertambahan bayaran yang dikenakan dalam urusan hutang-piutang untuk keuntungan pihak yang memberi pinjaman. Ia dilarang kerana hutang yang menuntut faedah tambahan akan memberatkan lagi orang yang berhutang. Kesannya ialah mengakibatkan kefaqiran dan melemahkan ekonomi umat. Ayat 278 Surah al-Baqarah bermaksud: Wahai orang-orang yang beriman! Bertakwalah kepada Allah dan tinggalkanlah baki riba (yang belum diambil) jika benar kamu orang-orang yang beriman. Ayat seterusnya (279) memberi amaran bahawa jika tidak ditinggalkan, itu bermakna mengisytiharkan perang dengan Allah dan Rasul-Nya, tetapi jika bertaubat, mereka berhak mendapat kembali modal asal tanpa menzalimi atau dizalimi.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ (Surah al-Baqarah, 2: ayat 278)

5. Makan Harta Anak Yatim

Maksud: mengambil harta anak yatim secara zalim tanpa mengira hak dan peraturan syarak. Ia dilarang kerana boleh menjejaskan sara hidup dan masa depan anak yatim yang seharusnya dijaga oleh walinya. Kesannya, pelaku mendapat kemurkaan Allah dan hubungan kekeluargaan boleh terjejas. Ayat 10 Surah an-Nisa bermaksud: Sesungguhnya orang-orang yang memakan harta anak yatim secara zalim, sebenarnya mereka itu hanyalah menelan api ke dalam perut mereka, dan mereka akan menderita bakaran neraka yang bernyala-nyala. Rasulullah SAW bersabda (riwayat Bukhari, daripada Sahl bin Saad as-Saadi r.a.): Aku dan pengasuh/pemelihara anak yatim berada di dalam syurga sebegini, sambil Baginda menunjukkan jari telunjuk dan jari tengah serta merenggangkan sedikit antara kedua-duanya.

إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا (Surah an-Nisa, 4: ayat 10)

6. Lari daripada Medan Peperangan (Zahaf)

Maksud: meninggalkan atau berpaling undur daripada medan pertempuran jihad setelah bersemuka dengan musuh. Ia dilarang kerana melemahkan barisan pasukan yang sedang berjuang dan mencemarkan maruah agama dan Islam. Kesannya, keselamatan umat Islam dan negara terancam serta negara terdedah kepada penjajahan dan kehancuran. Ayat 15 Surah al-Anfal bermaksud: Wahai orang-orang yang beriman! Apabila kamu bertemu dengan orang-orang kafir yang sedang mara menyerang, maka janganlah kamu berpaling undur (melarikan diri) daripada mereka. Rasulullah SAW turut bersabda (riwayat Bukhari, daripada Abu Hurairah r.a.): Beruntunglah bagi seorang hamba yang memegang tali kekang kudanya di jalan Allah, kusut-masai rambutnya dan berdebu kedua tapak kakinya.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ (Surah al-Anfal, 8: ayat 15)

7. Menuduh Wanita Beriman Berzina (Qazaf)

Maksud: menuduh wanita Islam yang baik dan suci melakukan zina tanpa bukti yang cukup mengikut syarak. Ia dilarang kerana menjatuhkan maruah dan kehormatan orang yang dituduh, sama ada melalui tuduhan sifat (contoh: kamu telah berzina) atau tuduhan yang menghilangkan susur galur keturunan/nasab (contoh: wahai anak zina). Kesannya, maruah mangsa dan hubungan persaudaraan/kekeluargaan turut terjejas. Ayat 23 Surah an-Nur bermaksud: Sesungguhnya orang-orang yang menuduh perempuan-perempuan yang terpelihara kehormatannya, yang tidak terlintas fikiran untuk melakukan kejahatan, lagi beriman, dilaknat di dunia dan di akhirat, dan mereka akan beroleh azab yang besar.

إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (Surah an-Nur, 24: ayat 23)

Maksud Al-Ghafilat dan Hukuman Qazaf

Al-Ghafilat bermaksud wanita yang bersih hati dan pemikirannya daripada sebarang niat dan angan-angan untuk melakukan zina, kerana wanita yang beriman dan suci tidak pernah terlintas dalam fikirannya untuk melakukan maksiat tersebut (rujukan: Wahbah az-Zuhaili, Tafsir al-Munir). Hukuman terhadap orang yang menuduh (qazaf) seorang mukmin yang suci ialah disebat sebanyak 80 kali sebatan.

Pengajaran Hadis kepada Umat Islam

Antara pengajaran yang dapat diambil daripada hadis tujuh dosa besar ini ialah: (1) sentiasa memelihara diri daripada perbuatan syirik kerana ia boleh merosakkan akidah seseorang; (2) mengelakkan diri daripada perbuatan membunuh kerana ia melanggar hak asasi manusia; (3) bersikap amanah dalam menguruskan harta anak yatim demi menjaga hak mereka; (4) memperkukuh keamanan negara kerana lari daripada medan jihad memberi kesan buruk kepada keselamatan negara; dan (5) mengelakkan diri daripada menuduh orang lain tanpa bukti supaya kehormatan dan maruah umat Islam terpelihara.

Nota Kurikulum: Adab dan Istiqamah

Objektif pembelajaran bab ini ialah membimbing murid supaya menjauhi dosa-dosa besar dengan penuh adab dan istiqamah (berterusan) dalam kehidupan seharian, sejajar dengan tuntutan hadis riwayat Abdullah bin Amr r.a. (riwayat Bukhari) bahawa seorang Muslim ialah orang yang menjaga orang Islam lain daripada gangguan lidah dan tangannya, dan seorang Muhajir ialah orang yang meninggalkan apa yang dilarang oleh Allah.

Contoh soalan

Senaraikan empat daripada tujuh dosa besar (al-mubiqat) yang disebut dalam hadis riwayat Abu Hurairah r.a.

• Syirik kepada Allah
• Sihir
• Membunuh jiwa yang diharamkan Allah tanpa hak
• Makan riba
• Makan harta anak yatim
• Lari daripada medan peperangan (zahaf)
• Menuduh wanita mukmin yang suci berzina (qazaf)

Contoh soalan

Jelaskan maksud syirik dan huraikan dua kesan perbuatan syirik kepada seseorang Muslim.

• Syirik ialah menyekutukan Allah SWT dengan sesuatu yang lain sama ada pada zat, sifat, atau perbuatan-Nya
• Terbahagi kepada syirik jali (jelas) dan syirik khafi (tersembunyi seperti riak dan takbur)
• Kesan: merosakkan akidah seseorang
• Kesan: dianggap satu kezaliman yang besar (zulmun azim) sebagaimana firman Allah dalam Surah Luqman ayat 13

Contoh soalan

Nyatakan cara-cara membentengi diri daripada amalan sihir menurut ajaran Islam.

• Membaca Surah al-Fatihah
• Membaca Ayat Kursi
• Membaca Surah al-Ikhlas
• Membaca al-Muawwizatain iaitu Surah al-Falaq dan Surah an-Nas
• Mengamalkan doa perlindungan (Bismillahil-lazi la yadhurru maasmihi syaiun...)

Contoh soalan

Terangkan maksud qazaf dan nyatakan hukuman bagi pelakunya.

• Qazaf ialah menuduh wanita Islam yang baik dan suci melakukan zina tanpa bukti yang cukup mengikut syarak
• Ia menjatuhkan maruah dan kehormatan mangsa serta merosakkan hubungan kekeluargaan
• Hukuman bagi penuduh (qazif) ialah disebat sebanyak 80 kali sebatan