Tujuan Perniagaan Dan Pemilikan Perniagaan — Nota JomSkor

Konsep Asas Perniagaan (6 Komponen)

Konsep asas perniagaan ialah perkara utama yang membolehkan wujudnya proses urus niaga antara penjual dengan pembeli. Barang mempunyai bentuk fizikal dan boleh dilihat serta disentuh (perabot, makanan, pakaian); perkhidmatan tiada bentuk fizikal dan memberi faedah kepada pengguna (pengangkutan, insurans, pelancongan). Keperluan adalah terhad, mudah dipuaskan dan sama bagi semua individu manakala kehendak tidak terhad, sukar dipuaskan dan berbeza antara individu. Pertukaran nilai ialah pembeli memberi sesuatu yang bernilai (wang) kepada penjual sebagai balasan produk. Keuntungan = Jumlah jualan - Jumlah kos. Kontrak ialah perjanjian yang dimeterai oleh dua atau lebih individu dan dikuatkuasakan melalui Akta Kontrak 1950.

Barang & perkhidmatan + Keperluan & kehendak + Pertukaran nilai + Keuntungan + Penjual & pembeli + Kontrak perniagaan

Tujuan Perniagaan: OBU vs OBBU

Tujuan perniagaan ialah menawarkan barang atau perkhidmatan kepada pembeli melibatkan pembayaran atau pertukaran wang. Organisasi Bermotifkan Untung (OBU) terlibat secara langsung dalam pengeluaran dan penjualan barang dan perkhidmatan dengan objektif utama memperoleh keuntungan. Organisasi Bukan Bermotifkan Untung (OBBU) memenuhi keperluan awam dalam bidang pendidikan, keagamaan, sosial dan budaya serta membantu golongan kurang berkemampuan, miskin tegar, gelandangan, orang kelainan upaya dan warga tua yang terabai. Tiga kaedah perniagaan OBBU ialah secara percuma, jualan pada harga kos (tiada keuntungan) dan jualan pada harga di bawah kos (biasanya mendapat subsidi kerajaan).

Tujuan perniagaan = Menawarkan barang atau perkhidmatan -> bermotifkan untung (OBU) ATAU bukan bermotifkan untung (OBBU)

Milikan Tunggal

Milikan tunggal dimiliki dan dikawal sepenuhnya oleh seorang individu sahaja dan merupakan bentuk pemilikan paling popular di Malaysia. Sumber pembiayaan datang daripada wang simpanan pemilik, pinjaman saudara-mara, agensi kerajaan dan institusi kewangan. Keuntungan dikenakan cukai pendapatan perseorangan. Perniagaan perlu didaftarkan di Pejabat Pendaftaran Perniagaan di Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) dalam tempoh 30 hari dari tarikh memulakan perniagaan: isi borang carian nama, isi Borang A, hantar kepada SSM, bayar RM30.00 jika guna nama sendiri atau RM60.00 jika guna nama tred, dan dapatkan Borang D iaitu Sijil Perakuan Pendaftaran Perniagaan. Seterusnya perlu dapatkan lesen daripada Pihak Berkuasa Tempatan (PBT). Kelebihan: mudah ditubuhkan, modal kecil, mudah diurus, bebas membuat keputusan, beban cukai rendah. Kekurangan: diuruskan berseorangan, sukar berkembang, beban kerja ditanggung sendiri, perniagaan tidak berterusan, liabiliti tidak terhad.

1 pemilik + modal sendiri + liabiliti TIDAK terhad + cukai individu + daftar SSM dalam 30 hari

Perkongsian: Jenis Rakan Kongsi dan Jenis Perkongsian

Perkongsian ialah kerjasama antara dua atau lebih individu bagi menjalankan perniagaan berasaskan syarat yang dipersetujui bersama. Ia boleh ditubuhkan secara lisan atau bertulis; perkongsian tanpa perjanjian bertulis tertakluk kepada Akta Perkongsian 1961 dan pendaftarannya tertakluk kepada Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 (Pindaan 1978). Syarat dicatat dalam surat ikatan perkongsian yang mengandungi nama firma, nama rakan kongsi, hak dan tanggungjawab, jenis dan tempat perniagaan, nisbah pembahagian untung rugi, cara menjalankan dan menamatkan perkongsian. Bilangan rakan kongsi biasanya 2 hingga 20 orang, tetapi bagi profesion seperti peguam dan akauntan tidak melebihi 50 orang. Lima jenis rakan kongsi: rakan kongsi berhad (liabiliti terhad, tiada kuasa pengurusan), rakan kongsi lelap (liabiliti tidak terhad, tidak aktif, sumbang modal sahaja), rakan kongsi biasa (liabiliti tidak terhad, berhak menguruskan), rakan kongsi aktif (liabiliti tidak terhad, aktif, dibayar gaji bulanan) dan rakan kongsi nominal atau namaan (nama sahaja digunakan tanpa modal, liabiliti tidak terhad). Perkongsian terbahagi kepada Perkongsian Biasa (2-20 orang, semua rakan kongsi biasa berliabiliti tidak terhad), Perkongsian Berhad (2-50 orang, sekurang-kurangnya seorang rakan kongsi biasa menanggung semua liabiliti) dan Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT). PLT menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad, diperkenalkan oleh SSM pada tahun 2013 di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012, minimum 2 rakan kongsi tanpa had maksimum, dan mempunyai tiga ciri: entiti berasingan (hak menyaman, didakwa, memperoleh dan melupuskan harta), liabiliti terhad (setakat modal dilaburkan, tidak melibatkan harta peribadi) dan hayat berterusan (kematian, kurang siuman atau kemuflisan rakan kongsi tidak menjejaskan operasi). Kelebihan PLT juga termasuk fleksibiliti perniagaan dan penjimatan kos kerana tidak tertakluk kepada sistem audit dan pematuhan undang-undang berkanun serta tiada keperluan modal minimum.

2-20 rakan kongsi (profesion hingga 50) + surat ikatan perkongsian + Akta Perkongsian 1961 | Biasa 2-20, Berhad 2-50, PLT min 2 tiada had

Syarikat Berhad: Sdn. Bhd. vs Awam Berhad

Syarikat Berhad ialah entiti yang didaftarkan secara sah dengan SSM dan tertakluk di bawah Akta Syarikat 2016. Keanggotaannya terdiri daripada ahli lembaga pengarah dan pemegang saham. Syarikat Sendirian Berhad: sekurang-kurangnya seorang hingga 50 ahli, saham tidak boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia, pindah milik syer perlu kebenaran lembaga pengarah, liabiliti terhad, hal ehwal syarikat dirahsiakan; kekurangannya penawaran syer terhad, beban cukai tinggi dan syer tidak boleh dipindah milik secara bebas. Syarikat Awam Berhad: sekurang-kurangnya seorang hingga tiada had maksimum, saham boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia, pemegang saham asal berisiko hilang kawalan jika saham majoriti dibeli pihak lain. Kelebihan Awam Berhad: modal lebih besar, menikmati ekonomi bidangan, liabiliti terhad, kewujudan kekal. Kekurangannya: proses penubuhan rumit, beban cukai tinggi, pemilik dan pengurusan terpisah, dan tiada kerahsiaan kerana laporan kewangan tahunan perlu diumumkan kepada orang awam.

Sdn. Bhd. = 1-50 ahli + syer TIDAK di Bursa + akaun rahsia | Awam Berhad = min 1 tiada had maksimum + syer di Bursa Malaysia + akaun diumumkan

Koperasi

Koperasi ialah organisasi perniagaan yang ditubuhkan oleh sekumpulan individu secara sukarela dengan konsep milik bersama untuk melindungi kepentingan anggotanya. Ciri koperasi: melaksanakan kegiatan ekonomi untuk memenuhi keperluan anggota, aktiviti tidak berunsurkan politik, tertakluk kepada Akta Koperasi 1993 (termasuk pindaan 2021), modal disumbangkan oleh anggota, setiap anggota berhak membuat keputusan, dan liabiliti anggota terhad kepada sumbangan modal atau yuran sahaja. Prinsip koperasi berasaskan Prinsip Rochdale daripada Rochdale Cooperative yang ditubuhkan di Rochdale, England pada tahun 1844: keanggotaan sukarela dan terbuka, kawalan secara demokratik oleh anggota, penglibatan anggota dalam kegiatan ekonomi, kebebasan autonomi, pendidikan, latihan dan maklumat, bekerjasama antara koperasi, dan prihatin terhadap komuniti. Keanggotaan memerlukan sekurang-kurangnya 20 orang dan setiap anggota perlu membeli modal syer; setiap anggota mendapat satu undi tanpa mengira jumlah syer. Kelebihan: liabiliti terhad, pentadbiran secara demokrasi, pengecualian cukai tertakluk kepada syarat, dan rebat. Kekurangan: dividen rendah, pengurusan dan pemilik terpisah, seorang anggota tidak boleh memiliki syer melebihi 20 peratus, dan syer tidak boleh dipindah milik. Maklumat semasa: pindaan Akta Koperasi pada 2021 mengurangkan bilangan minimum anggota daripada 50 kepada 20 orang. Pengecualian cukai pendapatan koperasi meliputi lima tahun pertama sejak pendaftaran. Selepas tempoh itu, pengecualian bergantung pada kumpulan wang anggota yang kurang daripada RM750,000 pada hari pertama tempoh asas. Pengecualian bukan kelayakan automatik sepanjang hayat bagi semua koperasi. Sumber: Suruhanjaya Koperasi Malaysia, Soalan Lazim (https://www.skm.gov.my/ms/soalan-lazim); HASiL, Cukai Koperasi (https://www.hasil.gov.my/syarikat/cukai-koperasi/).

Milik bersama + minimum 20 anggota + 1 anggota 1 undi + syer maksimum 20 peratus + Akta Koperasi 1993 (termasuk pindaan 2021)

Francais dan Usaha Sama

Francais ialah hubungan antara francaisor dengan francaisi melalui perjanjian urus niaga, tertakluk kepada Akta Francais 1998. Ciri francais: perniagaan dikendalikan mengikut sistem yang ditetapkan francaisor, mengikut tempoh dalam perjanjian, francaisi berhak menggunakan cap atau rahsia dagangan francaisor, francaisor mengenakan kawalan berterusan, francaisor memberi bantuan, dan francaisi membayar fi kepada francaisor. Francaisor ialah syarikat induk yang memiliki hak asal atas jenama produk dan menyediakan produk, sistem perniagaan, blueprint, latihan dan promosi. Francaisi ialah syarikat yang membeli hak kebenaran menggunakan jenama dan menyediakan modal, sumber manusia serta usaha berterusan. Usaha sama pula ialah perkongsian strategik antara dua atau lebih individu atau syarikat yang bersetuju bekerjasama mengeluarkan barang atau perkhidmatan dalam jangka masa tertentu dengan membentuk sebuah entiti perniagaan yang baharu; mereka bersama-sama mengawal syarikat baharu itu dan berkongsi aset, hasil dan perbelanjaan. Syarikat usaha sama selalunya dibubarkan apabila objektifnya tercapai.

Francais = francaisor beri hak jenama + kawalan berterusan + francaisi bayar fi | Usaha sama = 2 syarikat + entiti BAHARU + kongsi aset, hasil, perbelanjaan

Klasifikasi Saiz, Sektor dan Skala Perniagaan

Definisi saiz PKS oleh SME Corp Malaysia menggunakan jumlah jualan tahunan ATAU bilangan pekerja sepenuh masa, mengikut sektor. Bagi pembuatan, kategori kecil mempunyai jualan RM300,000 hingga kurang daripada RM15 juta atau 5 hingga kurang daripada 75 pekerja; kategori sederhana mempunyai jualan RM15 juta hingga tidak melebihi RM50 juta atau 75 hingga tidak melebihi 200 pekerja. Bagi perkhidmatan dan sektor lain, kategori kecil mempunyai jualan RM300,000 hingga kurang daripada RM3 juta atau 5 hingga kurang daripada 30 pekerja; kategori sederhana mempunyai jualan RM3 juta hingga tidak melebihi RM20 juta atau 30 hingga tidak melebihi 75 pekerja. Jika jualan tahunan dan bilangan pekerja sepenuh masa menunjukkan kategori saiz yang berbeza, gunakan kategori yang lebih kecil. Definisi saiz ini tidak dengan sendirinya menjamin kelayakan bagi sesuatu skim bantuan; syarat skim berkenaan juga perlu dipenuhi. Oleh itu, nilai tepat pada had atas kategori sederhana tersebut masih termasuk dalam kategori sederhana mengikut ukuran itu; jangan menukar had tidak melebihi kepada kurang daripada. Sektor utama (primer) ialah pengekstrakan sumber semula jadi: perlombongan, pertanian, pembalakan dan perikanan. Sektor kedua (sekunder) ialah pemprosesan bahan mentah: pembuatan dan pengilangan, kejuruteraan, pembekalan tenaga dan pembinaan. Sektor ketiga (tertier) ialah perkhidmatan seperti pelancongan, pengangkutan, telekomunikasi dan perbankan, dan kini merupakan penyumbang terbesar kepada KDNK negara. Skala domestik terbahagi kepada tempatan, negeri dan kebangsaan; skala antarabangsa terbahagi kepada zon dan global dan melibatkan import, eksport dan entreport. Ingat: saiz perniagaan TIDAK mempengaruhi skalanya.

Saiz (kecil/sederhana/besar) ikut jualan tahunan ATAU pekerja sepenuh masa; kategori lebih kecil jika ukuran berbeza | Sektor (utama/kedua/ketiga) | Skala: Domestik (tempatan/negeri/kebangsaan) & Antarabangsa (zon/global)

Perkembangan Sektor Perniagaan di Malaysia

Selepas merdeka, kebanyakan penduduk Malaysia menjalankan aktiviti berasaskan pertanian dan negara dikenali sebagai pengeluar bahan mentah seperti getah dan bijih timah, tetapi kerajaan mendapati negara sukar berkembang maju jika hanya bergantung pada sektor utama. Pada era 1990-an kerajaan menggalakkan rakyat menceburi sektor kedua bagi mengurangkan kebergantungan kepada barang import, dan pelbagai galakan diberikan kepada pengusaha tempatan sehingga pada awal 1990-an sektor kedua mengambil alih sebagai penyumbang utama eksport Malaysia. Menjelang abad ke-21, sumbangan sektor ketiga iaitu sektor perkhidmatan semakin meningkat selaras dengan matlamat Malaysia menjadi negara maju. Kerajaan turut menubuhkan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE) yang memberikan khidmat nasihat, latihan dan bantuan promosi kepada peniaga yang ingin menembusi pasaran global.

Selepas merdeka = sektor utama (getah, bijih timah) -> Era 1990-an = sektor kedua penyumbang utama eksport -> Abad ke-21 = sektor ketiga meningkat

Contoh soalan

Senaraikan enam komponen utama dalam konsep asas perniagaan.

• Barang dan perkhidmatan.
• Memuaskan keperluan dan kehendak pengguna.
• Pertukaran nilai.
• Keuntungan perniagaan.
• Penjual dan pembeli.
• Kontrak perniagaan.

Contoh soalan

Terangkan perbezaan antara Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad.

• Bilangan ahli Syarikat Sendirian Berhad adalah sekurang-kurangnya seorang hingga 50 orang manakala Syarikat Awam Berhad sekurang-kurangnya seorang hingga tiada had maksimum.
• Saham Syarikat Sendirian Berhad tidak boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia manakala saham Syarikat Awam Berhad boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia.
• Pindah milik syer Syarikat Sendirian Berhad hanya boleh dilakukan dengan kebenaran ahli lembaga pengarah manakala syer Syarikat Awam Berhad boleh dipindah milik secara bebas.
• Hal ehwal dan laporan kewangan Syarikat Sendirian Berhad dirahsiakan manakala Syarikat Awam Berhad perlu mengumumkan laporan kewangan tahunan kepada orang awam.

Contoh soalan

Encik Ikmal menjalankan Perniagaan Agensi Pelancongan Global secara milikan tunggal. Beliau bercadang menjemput rakannya menjalankan perniagaan tersebut bersama-sama supaya dapat mengumpulkan modal yang lebih banyak dan menggunakan pengalaman rakannya dalam bidang pemasaran. (a) Nyatakan perubahan bentuk milikan tersebut. (b) Terangkan tiga kelebihan perubahan bentuk milikan tersebut.

• (a) Perubahan daripada milikan tunggal kepada perkongsian.
• (b) Modal lebih besar kerana lebih banyak modal dapat dikumpulkan oleh rakan kongsi.
• (b) Berkongsi kepakaran kerana gabungan tenaga rakan kongsi menambahkan pengetahuan, kepakaran dan pengalaman yang diperlukan perniagaan.
• (b) Beban tugas dapat dikongsi; jika seorang rakan kongsi sakit atau bercuti, tugasnya boleh diambil alih oleh rakan kongsi yang lain.
• (b) Perkongsian masih mudah ditubuhkan kerana tidak banyak peraturan perlu dipatuhi.

Contoh soalan

Jelaskan tiga kaedah perniagaan yang boleh digunakan oleh organisasi bukan bermotifkan untung (OBBU) beserta contoh.

• Secara percuma - barang dan perkhidmatan disediakan tanpa sebarang bayaran, selalunya oleh kerajaan atau pertubuhan bukan kerajaan (NGO).
• Contoh: menyediakan bantuan perubatan serta barang keperluan harian secara percuma apabila berlaku bencana alam seperti gempa bumi atau banjir.
• Jualan pada harga kos - harga yang dikenakan hanya mencukupi untuk menanggung kos jualan barang atau perkhidmatan, jadi tiada keuntungan diperoleh penjual.
• Contoh: peserta bengkel di pusat kulinari dibekalkan bahan pada harga kos.
• Jualan pada harga di bawah kos - harga yang dikenakan lebih rendah berbanding kos sebenar dan barang tersebut biasanya mendapat subsidi daripada kerajaan.
• Contoh: tepung gandum yang mendapat subsidi kerajaan bagi membantu rakyat yang kurang berkemampuan.

Contoh soalan

Sebuah perniagaan pengilangan mencatat jumlah jualan tahunan RM18 juta dengan 90 orang pekerja tetap. (a) Klasifikasikan saiz perniagaan tersebut. (b) Nyatakan tiga kelebihan perniagaan bersaiz tersebut.

• (a) Perniagaan bersaiz sederhana kerana bagi aktiviti pengilangan, jualan tahunan RM15 juta hingga kurang daripada RM50 juta dan bilangan pekerja tetap 75 hingga kurang daripada 200 orang.
• (b) Mudah ditubuhkan sekiranya dijalankan dalam bentuk milikan tunggal atau perkongsian kerana tidak banyak peraturan perlu dipatuhi.
• (b) Fleksibel kerana berupaya membuat perubahan dengan cepat dan mudah apabila keadaan memerlukan.
• (b) Semangat berpasukan yang tinggi kerana majikan dapat memupuk semangat bekerja dalam pasukan.
• (b) Pelaporan kewangan syarikat dirahsiakan kerana tidak perlu dilaporkan kepada umum berbanding syarikat besar.