Matematik Pengguna: Simpanan dan Pelaburan — Nota JomSkor

Jenis-jenis Akaun Simpanan

AKAUN SIMPANAN — boleh simpan/keluarkan wang pada bila-bila masa, kadar faedah rendah, guna kad debit di ATM. AKAUN SIMPANAN TETAP — simpan sejumlah wang tertentu untuk tempoh tertentu (cth 3 bulan, 1 tahun), kadar faedah lebih kompetitif, tidak boleh dikeluarkan sebelum matang (jika dikeluarkan awal, faedah dikurangkan/dibatalkan), dapat sijil simpanan. AKAUN SEMASA — untuk tujuan peribadi/perniagaan, bayaran melalui cek, biasanya tiada faedah tetapi dikenakan caj perkhidmatan, ada kemudahan overdraf.

Akaun Simpanan | Akaun Simpanan Tetap | Akaun Semasa

Jenis-jenis Pelaburan

SAHAM — membeli saham syarikat menjadikan seseorang pemilik syarikat (dengan syarat tertentu), pulangan dalam bentuk dividen dan keuntungan modal, risiko tinggi. AMANAH SAHAM — diuruskan oleh syarikat unit amanah/pengurus dana profesional, sesuai untuk pelabur tanpa pengetahuan pelaburan, risiko rendah dan kecairan tinggi. HARTANAH — pelaburan atas aset tidak alih (rumah, kedai, tanah), pulangan dalam bentuk sewa dan keuntungan modal, risiko rendah tetapi kecairan rendah (lambat dijual).

Saham | Amanah Saham | Hartanah

Pulangan Pelaburan

PENDAPATAN SEMASA termasuk sewa, dividen, dan syer bonus. KEUNTUNGAN MODAL ialah pertambahan nilai pelaburan daripada jumlah asal (cth harga saham naik daripada RM2.00 ke RM2.20 = keuntungan modal RM0.20 seunit).

Pulangan = Pendapatan Semasa + Keuntungan Modal

Faedah Mudah

I = faedah (interest), P = prinsipal (principal), r = kadar faedah setahun (dalam perpuluhan, bahagi peratus dengan 100), t = tempoh dalam tahun (jika diberi dalam bulan, bahagi dengan 12). Faedah mudah dikira berdasarkan prinsipal ASAL sahaja sepanjang tempoh simpanan — jumlah faedah setiap tahun adalah sama.

I = Prt

Faedah Kompaun

MV = nilai matang (matured value), P = prinsipal, r = kadar faedah tahunan, n = bilangan kali faedah dikompaun dalam setahun (cth 1=setahun sekali, 2=setiap 6 bulan, 4=suku tahun, 12=sebulan sekali), t = tempoh dalam tahun. Faedah kompaun dikira berdasarkan prinsipal ASAL DITAMBAH faedah terkumpul daripada tempoh sebelumnya, jadi pulangan lebih tinggi berbanding faedah mudah bagi tempoh dan kadar yang sama. Semakin kerap pengkompaunan (n bertambah), semakin tinggi nilai masa hadapan simpanan.

MV = P(1 + r/n)^(nt)

Nilai Pulangan Pelaburan (ROI)

Mengukur kadar pulangan atas setiap ringgit yang dilaburkan. Pelaburan dianggap menguntungkan jika jumlah pulangan + nilai semasa melebihi nilai pelaburan asal. Bagi hartanah, Jumlah Pulangan = Sewa + Keuntungan Modal, dengan Keuntungan Modal = Harga Jualan - (semua kos: baki pinjaman, ansuran yang dilunaskan, duti setem, kos guaman, komisen ejen, dsb.) - Wang Pendahuluan.

ROI = (Jumlah Pulangan / Nilai Pelaburan Awal) x 100%

Faktor Sebelum Membuat Pelaburan

POTENSI RISIKO — kemungkinan ketidakpastian dalam pelaburan. TAHAP PULANGAN — keuntungan yang dinikmati pelabur. ASPEK KECAIRAN — keseberapaan segera sesuatu pelaburan/simpanan boleh ditunaikan kepada wang tunai. Secara umum: simpanan & simpanan tetap = risiko rendah/bebas, pulangan rendah, kecairan tinggi; saham syarikat = risiko tinggi, pulangan tinggi, kecairan sederhana; hartanah = risiko rendah, pulangan tinggi, kecairan rendah; unit amanah = risiko rendah, pulangan sederhana, kecairan tinggi.

Potensi Risiko | Tahap Pulangan | Aspek Kecairan

Strategi Pemurataan Kos Ringgit

Teknik melabur dalam saham dengan amaun tetap secara berkala (bulanan/suku tahunan/tahunan) tanpa mengira keadaan pasaran, berbanding membeli sekali gus. Bilangan unit yang dibeli setiap kali = Jumlah Pelaburan bulan itu / Harga seunit bulan itu. Kelebihan: kos purata seunit lebih rendah, bilangan unit dimiliki lebih banyak, mengambil kesempatan harga rendah, tidak dipengaruhi emosi pasaran, mengurangkan risiko kerugian.

Kos Purata Seunit = Jumlah Pelaburan / Bilangan Unit Saham yang Dimiliki

Kredit dan Hutang

KREDIT ialah perjanjian kontrak antara pembekal (bank/institusi kewangan) dengan pengguna yang membolehkan pengguna meminjam wang untuk kegunaan/pembelian dan membayar balik dalam tempoh tertentu (cth kad kredit). Apabila kad kredit digunakan dalam transaksi, kredit bertukar menjadi HUTANG sehingga dilunaskan. Belanjawan peribadi (anggaran pendapatan & perbelanjaan) membantu merancang perbelanjaan, mengelak berbelanja berlebihan dan menabung.

Kredit = kemudahan penangguhan bayaran; Hutang = amaun dipinjam belum dilunaskan

Bayaran Minimum dan Caj Lewat Kad Kredit

Bayaran minimum dan caj kewangan ialah perkara berbeza: membayar minimum pada waktunya tidak semestinya mengelakkan faedah atas baki. Bagi transaksi runcit kad kredit konvensional, tempoh bebas faedah tertakluk kepada syarat penyelesaian penuh serta tepat pada waktunya menurut terma kad. Bayaran sebahagian boleh menyebabkan caj kewangan walaupun bayaran minimum telah dibuat; caj lewat pula berkaitan kegagalan memenuhi bayaran minimum pada tarikh akhir, mengikut terma. Pendahuluan tunai serta pindahan baki boleh mempunyai aturan berbeza. Dalam latihan, gunakan kadar, had minimum/maksimum, tempoh dan jenis transaksi yang dinyatakan; jangan menganggap satu formula atau tempoh terpakai kepada semua kad.

Bayaran minimum dan caj lewat: ikut formula, amaun minimum/maksimum serta pengecualian dalam terma atau soalan yang diberikan

Faedah Sama Rata (Pinjaman)

A = jumlah bayaran balik, P = jumlah pinjaman (selepas tolak bayaran pendahuluan), r = kadar faedah setahun, t = tempoh pinjaman (tahun). Kadar faedah dikira atas jumlah PINJAMAN ASAL sepanjang tempoh pinjaman — jumlah faedah setiap bulan adalah TETAP.

A = P + Prt; Ansuran Bulanan = A / bilangan bulan

Faedah Atas Baki (Pinjaman)

Faedah setiap bulan dikira berdasarkan BAKI PINJAMAN SEMASA (bukan pinjaman asal), jadi faedah berkurangan dari bulan ke bulan kerana baki pinjaman berkurangan akibat ansuran bulanan. Bagi setiap ansuran dibayar, keutamaan diberi untuk menjelaskan faedah bulan itu dahulu, baki selebihnya digunakan untuk mengurangkan jumlah pinjaman.

Faedah bulanan = Baki pinjaman semasa x (r/100) x (1/12)

Contoh soalan

Encik Badrul menyimpan sebanyak RM5 000 di bank dengan kadar faedah 3% setahun bagi tempoh 2 tahun. Hitung jumlah faedah yang akan diperoleh Encik Badrul bagi tempoh 2 tahun tersebut.

• P = RM5 000, r = 3% = 0.03, t = 2 tahun.
• I = Prt = RM5 000 x (3/100) x 2.
• I = RM300.

Contoh soalan

Encik Nazrin menyimpan sebanyak RM8 000 di Bank Desa dengan kadar faedah 3% setahun. Hitung jumlah simpanan Encik Nazrin selepas beliau menyimpan selama (a) 2 tahun (b) 3 tahun.

• (a) Faedah = RM8 000 x (3/100) x 2 = RM480.
• Jumlah simpanan akhir tahun kedua = RM8 000 + RM480 = RM8 480.
• (b) Faedah = RM8 000 x (3/100) x 3 = RM720.
• Jumlah simpanan akhir tahun ketiga = RM8 000 + RM720 = RM8 720.

Contoh soalan

Pada awal suatu tahun, Puan Liew Foong menyimpan RM15 000 dalam akaun simpanan dengan kadar 4% setahun dan pengkompaunan setiap 6 bulan. Berapakah jumlah wang simpanan Puan Liew Foong pada akhir tahun ketiga?

• P = 15 000, r = 0.04, n = 2 (kompaun setiap 6 bulan), t = 3 tahun.
• MV = P(1 + r/n)^(nt) = 15 000 x (1 + 0.04/2)^(2x3).
• MV = 15 000 x (1.02)^6 = 15 000 x 1.1262.
• MV = RM16 892.44.

Contoh soalan

Encik Charles menyimpan wang sebanyak RM6 000 dalam akaun simpanan tetap di Bank Berjaya selama 2 tahun dengan kadar faedah 6% setahun. Apakah perbezaan di antara jumlah faedah yang diperoleh Encik Charles jika beliau diberikan faedah kompaun (dengan pengkompaunan 4 bulan sekali) berbanding dengan faedah mudah?

• Faedah mudah: I = Prt = RM6 000 x (6/100) x 2 = RM720.
• Faedah kompaun: n = 3 (kompaun 4 bulan sekali = 3 kali setahun), MV = P(1+r/n)^(nt) = 6 000 x (1 + 0.06/3)^(3x2) = RM6 756.97.
• Jumlah faedah kompaun terkumpul = RM6 756.97 - RM6 000 = RM756.97.
• Perbezaan = RM756.97 - RM720 = RM36.97.
• Faedah kompaun memberi pulangan yang lebih tinggi berbanding faedah mudah.

Contoh soalan

Pada 1 Januari 2018, Puan Siti melabur dalam Amanah Saham Bumiputera (ASB) sebanyak 3 000 unit yang bernilai RM2.00 seunit. Bagi tahun kewangan berakhir pada 31 Disember 2018, ASB membayar dividen sebanyak 5%. Pada 1 Januari 2019 Puan Siti menjual semua saham yang dimiliki dengan harga RM2.20 seunit. Berapakah nilai pulangan pelaburan bagi Puan Siti?

• Modal awal = 3 000 x RM2.00 = RM6 000.
• Dividen = (5/100) x RM6 000 = RM300.
• Peningkatan harga saham = RM2.20 - RM2.00 = RM0.20; Keuntungan modal = RM0.20 x 3 000 = RM600.
• Jumlah pulangan = RM300 + RM600 = RM900.
• ROI = (RM900 / RM6 000) x 100% = 15%.

Contoh soalan

Encik Ahmad menerima penyata kad kredit untuk bulan Januari 2019 dari Bank Sentosa dengan jumlah terkini (baki tertunggak) RM5 200. Encik Ahmad tidak menggunakan kad kredit dalam bulan Februari. (a) Berapakah bayaran minimum yang harus dibayar oleh Ahmad? (b) Jika Encik Ahmad hanya membuat bayaran minimum untuk bulan Januari dan tempoh dikenakan caj kewangan ialah 15 hari (kadar faedah tahunan 18%), apakah baki dalam penyata bulan Februari?

• (a) 5% daripada jumlah terkini = (5/100) x RM5 200 = RM260. Oleh kerana RM260 > RM50, bayaran minimum = RM260.
• (b) Baki belum dijelaskan = RM5 200 - RM260 = RM4 940.
• Tempoh dikenakan caj kewangan = 15 hari = 15/365 tahun.
• Faedah = RM4 940 x (18/100) x (15/365) = RM36.54.
• Jumlah terkini bulan Februari = RM4 940 + RM36.54 = RM4 976.54.

Contoh soalan

Puan Lim membeli sebuah kereta bernilai RM80 000 secara kredit. Beliau membayar bayaran pendahuluan sebanyak 10% dan bakinya dibayar secara ansuran selama 6 tahun. Kadar faedah sama rata yang dikenakan oleh bank ialah 4% setahun. Berapakah jumlah bayaran balik dan bayaran ansuran bulanan yang perlu dibayar oleh Puan Lim?

• Jumlah pinjaman, P = RM80 000 - RM8 000 (10%) = RM72 000.
• Faedah untuk 6 tahun = RM72 000 x (4/100) x 6 = RM17 280.
• Jumlah bayaran balik, A = P + Prt = RM72 000 + RM17 280 = RM89 280.
• Bayaran ansuran bulanan = RM89 280 / 72 bulan = RM1 240 sebulan.

Contoh soalan

Encik Harith membuat pinjaman peribadi sebanyak RM10 000 dari Bank Mulia dengan kadar faedah 6% atas baki. Tempoh bayaran balik adalah selama 7 tahun manakala ansuran bulanan adalah sebanyak RM150. Hitung jumlah faedah yang perlu dibayar oleh Encik Harith bagi 2 bulan pertama.

• Bulan pertama: Faedah = RM10 000 x (6/100) x (1/12) = RM50.00.
• Jumlah pinjaman akhir bulan pertama = RM10 000 + RM50 = RM10 050.
• Baki selepas ansuran bulan pertama = RM10 050 - RM150 = RM9 900.
• Bulan kedua: Faedah = RM9 900 x (6/100) x (1/12) = RM49.50.
• Jumlah faedah bagi 2 bulan pertama = RM50.00 + RM49.50 = RM99.50.